意义与用法
không những...mà còn 结构在越南语中意为“不仅……而且……”。对于中级（B1）学习者来说，这是一个关键句型，因为它能帮助你摆脱简短、重复的句子，开始通过连接不同的观点来突出多种特质、动作或主体。
你可以把它看作是一种“累加”信息的方式。与仅仅用 “và”（和）来列举事实不同，không những...mà còn 会告诉听者，虽然第一条信息很重要，但第二条信息甚至更令人印象深刻。它增加了强调语气，使你的表达更具说服力。
在语感方面，你在越南会遇到几种变体：
- không những...mà còn: 最标准且广泛使用的版本，通用于口语和书面语。
- không chỉ...mà còn: 在日常对话和现代新闻中非常常见。“Chỉ” 的意思是“只/仅”，使表达稍显直白。
- chẳng những...mà còn: 听起来更具文学色彩、正式或语气更强。常出现在越南南部文学或传统故事中。
这一语法在越南全境的使用逻辑是一致的。在北方的正式谈话中，你可能会更多地听到 “không những”，而南方人在日常对话中往往更倾向于使用 “không chỉ”，或者语气更强烈的 “chẳng những”。无论地域口音如何，其结构背后的逻辑在全国范围内都是相同的。
结构与构成
không những 和 mà còn 的放置位置取决于你是描述同一个主语的两种特质，还是描述两个不同的主语在做同样的事情。它自然地融入了标准的越南语语序中。
1. 单一主语（两种品质或动作）
这是最常见的用法。主语放在首位，随后是连词的第一部分。
| 主语 | không những | 形容词/动词 (A) | mà còn | 形容词/动词 (B) |
|---|---|---|---|---|
| Cô ấy | không những | đẹp | mà còn | thông minh. |
翻译：她不仅漂亮，而且很聪明 (thông minh - 聪明)。
2. 两个不同主语（共享一种品质/动作）
当你想要表达两个不同的人或事物共有某种特征时，语序会发生变化。短语 “không những” 必须放在第一个主语之前。
| không những | 主语 1 | mà | 主语 2 | cũng/còn | 动词/形容词 |
|---|---|---|---|---|---|
| Không những | tôi | mà | Lan | cũng | thích phở. |
翻译：不仅是我，兰也喜欢越南河粉。
注意： 当使用两个主语时，结构的第二部分经常使用 “mà... cũng” 或 “mà... còn” 来保持句子的流畅感。
例句
描述人物与性格
Anh ấy không những cao mà còn rất đẹp trai.
他不仅高，而且非常帅气。
Chị Lan không những nấu ăn ngon mà còn làm việc rất chăm chỉ.
兰姐不仅做饭好吃，而且工作非常勤奋。
Em trai tôi không những học giỏi toán mà còn chơi đàn giỏi nữa.
我弟弟不仅数学学得好，而且琴也弹得好。
工作、技能与能力
Cô ấy không những nói được tiếng Anh mà còn nói được tiếng Pháp.
她不仅会说英语，还会说法语。
Công việc này không những áp lực mà còn đòi hỏi sự kiên nhẫn.
这份工作不仅压力 (áp lực - 压力) 大，而且需要耐心 (kiên nhẫn - 坚忍/耐心)。
Học tiếng Việt không những thú vị mà còn giúp tôi hiểu thêm về văn hóa.
学习越南语不仅有趣，还能帮助我更多地了解文化 (văn hóa - 文化)。
描述地点与食物
Món bún chả này không những rẻ mà còn rất đậm đà.
这道烤肉粉 (bún chả) 不仅便宜，而且味道非常浓郁。
Đà Lạt không những có khí hậu mát mẻ mà còn có nhiều cảnh đẹp.
大叻不仅气候 (khí hậu - 气候) 凉爽，而且有很多美景。
Thành phố này không những ồn ào mà còn rất ô nhiễm.
这座城市不仅喧闹，而且污染 (ô nhiễm - 污染) 严重。
两个不同主语
Không những tôi mà cả gia đình tôi đều thích đi du lịch.
不仅是我，我全家 (gia đình - 家庭) 都喜欢旅游。
Không những trẻ em mà người lớn cũng thích xem phim hoạt hình này.
不仅是小孩，大人也喜欢看这部动画 (hoạt hình - 活动/动画) 片。
Không những hoa hồng mà hoa lan cũng nở rất đẹp trong vườn.
不仅是玫瑰，花园里的兰花也开得很漂亮。
常见错误
错误 1：误用 "nhưng cũng" 代替 "mà còn"
❌ Anh ấy không những giàu nhưng cũng hào phóng.
✅ Anh ấy không những giàu mà còn hào phóng.
学习者常常把中文的"但也"直译成 "nhưng cũng"。但在越南语的关联句式中，không những 必须和 mà còn 固定搭配使用。用 "nhưng" 来替代不仅听起来不自然，而且在语法上也是错误的。
错误 2：涉及两个主语时语序不正确
❌ Tôi không những và Lan đều thích cà phê.
✅ Không những tôi mà cả Lan cũng thích cà phê.
当要比较两个不同的主语时，不能把主语放在 "không những" 前面。这个短语必须放在句首，用来引出比较的范围。可以理解为："不仅是[A]，连[B]也……"。
错误 3：遗漏句型的后半部分
❌ Cô ấy không những thông minh.
✅ Cô ấy không những thông minh mà còn tốt bụng.
和中文一样，如果你用"不仅"开了头，听者自然会期待后面跟着"而且"。句子如果在 "không những" 之后就停住了，表达就不完整。如果只是想说她很聪明，直接说 "Cô ấy rất thông minh" 就好了。
错误 4：词类不匹配
❌ Anh ấy không những chạy nhanh mà còn sự thông minh.
✅ Anh ấy không những chạy nhanh mà còn rất thông minh.
为了保持句式的对称性，"không những" 和 "mà còn" 后面最好接相同词性的成分。如果前半句用了形容词（快），后半句也应该用形容词（聪明），而不是名词（聪明才智）。
文化说明
尽管越南文化通常推崇谦逊和含蓄，但 không những...mà còn 结构是强调某个观点或突出某人优点的绝佳方式。当你想要增强论点的说服力，或展示某事特别值得注意时，这个句型非常完美。
相关语法要点
- tuy...nhưng — Although / Even though in Vietnamese (语法 B1)
- chẳng những...mà còn — Not Only (Formal Variant) (语法 B1)
- không những...mà còn vs chẳng những...mà còn — Not Only (Register) (比较 B1)
- vừa...vừa — Simultaneously (At the Same Time) (语法 B1)
- do...nên — Due To...Therefore in Vietnamese (语法 B1)
- thôi — That's Enough Particle (语法 B1)