意义与用法
欢迎学习越南语语法中最独特且极具表现力的部分之一！如果你学过英语，你可能很熟悉被动语态（例如：“蛋糕被吃掉了”）。然而，在越南语中，被动语态不仅仅是句子的语法翻转，它还承载着沉重的情感色彩。作为 B1 级别的学习者，你需要超越简单的被动句，开始在结构中加入“施动者”（执行动作的人或物）。
我们使用的两个主要词汇是 được 和 bị。要理解这两个词，你需要建立一个清晰的心理模型。在英语中，被动语态通常是中性的；但在越南语中，它几乎从不是中性的。当你使用这些词时，你是在告诉听者主语对所发生的事情的感受。
- Được： 将其理解为“受益于……”。它用于积极、幸运或理想的结果。它源自汉越词根 đắc (得)，意为获得或实现。
- Bị： 将其理解为“遭受……”或“无奈遭遇……”。它用于消极、不愉快或意外的结果。它源自汉越词根 bị (被)，意为被覆盖或遭受。
在 B1 级别，我们专注于明确提到施动者的结构。例如，不要只说“我被邀请了”（Tôi được mời），而要说“我被我朋友邀请了”（Tôi được bạn mời）。这增加了句子的具体性，对于越南语等级考试 (NLTV) 中的叙述和详细描述至关重要。
虽然西方语言在正式写作中频繁使用被动语态以显得客观，但越南语使用者实际上更偏好主动语态。我们主要在受动作影响的人是故事最重要的部分，或者当我们想要强调事件的情感影响时，才会使用被动语态。
结构与构成
带施动者的被动语态结构非常直观，因为越南语遵循一致的语序 (SVO)。与英语不同，你不需要改变动词形式（没有过去分词或 'to be' 的变位）。你只需在动词前插入标志词和施动者即可。
| 主语（承受者） | 标志词 (bị/được) | 施动者（执行者） | 动作（动词） |
|---|---|---|---|
| Tôi (我) | được (积极) | giám đốc (经理/经理) | khen (表扬) |
| Anh ấy (他) | bị (消极) | mẹ (母亲) | mắng (责骂) |
| Cửa sổ (窗户) | bị (消极) | gió (风) | làm hỏng (弄坏) |
你会注意到语序非常符合逻辑。首先从经历动作的人或物开始，然后决定这是一种“好”还是“坏”的经历（được 对比 bị），接着说出负责的人或物，最后陈述动作本身。如果施动者未知或不重要，你可以直接省略，但在 B1 级别，练习带施动者的表达对于构建复杂句子至关重要。
例句
使用 'được' 表示积极体验
Hôm qua, tôi được anh Nam mời đi ăn tối.
昨天，我被 Nam 先生邀请去吃晚饭。
Em bé rất vui vì được cô giáo tặng lời khen.
孩子很高兴，因为得到了老师的表扬。
Dự án của chúng tôi đã được ban giám đốc thông qua.
我们的项目已获得董事会的通过。
Tôi cảm thấy may mắn khi được gia đình ủng hộ hết mình.
我很幸运能得到家人全力的支持。
Bức tranh này được một họa sĩ nổi tiếng vẽ tặng.
这幅画是由一位著名画家绘制并赠送的。
使用 'bị' 表示消极体验
Tôi bị cảnh sát giao thông phạt vì đi sai làn đường.
我因为走错车道被交警罚款了。
Con mèo của tôi bị con chó hàng xóm rượt đuổi.
我的猫被邻居家的狗追赶。
Anh ấy bị công ty sa thải do đi làm muộn quá nhiều.
他因为迟到次数太多被公司辞退了。
Chiếc xe máy của tôi bị kẻ trộm lấy mất vào đêm qua.
昨晚我的摩托车被小偷偷走了。
Chúng tôi bị tiếng ồn từ công trường làm phiền suốt cả ngày.
我们整天都被建筑工地的噪音所困扰。
细微差别与日常用法
Tôi bị vợ bắt đi đổ rác ngay lúc đang xem bóng đá.
我正看足球赛的时候，被老婆强迫去倒垃圾。
Bộ phim này được rất nhiều khán giả yêu thích.
这部电影深受广大观众喜爱。
Tôi bị bạn bè trêu chọc vì cái kiểu tóc mới này.
我因为这个新发型被朋友们取笑了。
常见错误
错误 1：在积极事件中使用 'bị'
❌ Tôi bị bạn tặng một món quà rất đẹp.
✅ Tôi được bạn tặng một món quà rất đẹp.
解释：即使礼物是个惊喜，只要是"好事"，就必须使用 được。在这里使用 bị 会让人觉得这份礼物是一种负担，或者让你感到不快。
错误 2：像英语一样过度使用 'bởi'（由/被）
❌ Cuốn sách này được viết bởi Lan.
✅ Cuốn sách này được Lan viết.
解释：英语母语者习惯用 bởi 来对应英语中的 "by someone"。虽然 bởi 在正式书面语或翻译体中语法上没有错，但在日常口语中听起来非常生硬，有明显的"翻译腔"。地道的越南语只需把施动者直接放在 được 或 bị 后面即可。
错误 3：施动者位置错误
❌ Tôi được mời bởi anh ấy.
✅ Tôi được anh ấy mời.
解释：在越南语被动句中，施动者必须放在动词之前。可以把 "được [施动者]" 看作一个整体，共同修饰后面的动词。
错误 4：逢 'be' 就用被动语态
❌ Bữa tối bị nấu bởi tôi.
✅ Tôi nấu bữa tối.
解释：不要为了"显得高级"而刻意使用被动语态。如果动作只是做饭、打扫之类的日常行为，直接用主动语态就好。只有当你想强调主语的感受或立场时，才需要使用被动语态。
文化小贴士
在越南文化中，bị 和 được 的选择反映了你的情商 (EQ)。使用 được 显示出感激和礼貌。例如，如果你说 'Tôi được anh giúp đỡ'（我得到了您的帮助），这比简单地说 'Anh giúp tôi'（你帮了我）听起来要温暖且感激得多。
相反，bị 可以幽默地使用，或用于缓和抱怨。如果一位丈夫说 'Tôi bị vợ quản lý chặt'（我被老婆管得很严），这带有一种在越南社交圈中常见的轻松无奈感。在北方，人们在商务场合可能会更正式地使用这些标志词，而在南方，它们在快速的日常言谈中被非常灵活地运用。
另一个文化细微差别：越南人很少对无生命物体使用被动语态，除非涉及人为影响。与其说“路是被市里修好的”，他们更倾向于说“市里修了这条路”。只有当涉及“受害者”或“受益者”时，才主要使用被动语态。
相关语法
- bởi — “由/被”的正式词汇，常用于文学或法律文件。
- cho — 用于表示“让”某人做某事，常与被动语态混淆。
- làm cho — “使”某人感到或做某事（使役动词），常与被动感受一起使用。
- phải — 必须；有时用于动作是强制性的但未必像 bị 那样是“负面”的情况。
练习技巧
要在 B1 级别（尤其是为了 NLTV/VSTEP 考试）掌握这一点，你应该专注于“转换练习”。拿一个主动句，如 'Mọi người rất yêu quý ông ấy'（大家都非常爱戴他），并将其转换为被动句：'Ông ấy được mọi người rất yêu quý'。
常见的考试题经常要求你重写句子，或根据语境的“基调”选择正确的标志词。始终寻找线索：结果是升职吗？（使用 được）。结果是交通罚单或手机坏了吗？（使用 bị）。一个很好的练习方法是阅读越南语新闻标题。你会在犯罪板块到处看到 bị，而在经济发展板块看到 được。尝试找出这些标题中的“施动者”，看看记者如何利用这种结构来节省空间并产生冲击力。