核心词汇
| 越南语 | 含义 | 例句 |
|---|---|---|
| luật quốc tế | 国际法（汉越词：律國際，与中文"法律、国际"同源） | Luật quốc tế điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia. |
| công ước | 公约、协约（汉越词：公約，与中文"公约"完全对应） | Việt Nam đã phê chuẩn nhiều công ước quốc tế. |
| hiệp ước | 条约（汉越词：協約，与中文"协约"相近） | Hai nước ký kết hiệp ước thương mại song phương. |
| nghị định thư | 议定书（汉越词：議定書，与中文"议定书"完全对应） | Nghị định thư Kyoto liên quan đến biến đổi khí hậu. |
| chủ quyền | 主权（汉越词：主權，与中文"主权"完全相同） | Mỗi quốc gia có quyền bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của mình. |
| phán quyết | 裁决、判决（汉越词：判決，与中文"判决"完全对应） | Tòa án quốc tế đã đưa ra phán quyết cuối cùng. |
| tài phán | 司法管辖权（汉越词：裁判，与中文"裁判"同源） | Vụ kiện này thuộc thẩm quyền tài phán quốc tế. |
| phê chuẩn | 批准（汉越词：批准，与中文"批准"完全相同） | Quốc hội cần phê chuẩn hiệp ước trước khi có hiệu lực. |
| điều ước | 条约、国际协议（汉越词：條約，与中文"条约"完全对应） | Điều ước quốc tế có giá trị pháp lý ràng buộc. |
| tranh chấp | 争端、纠纷（汉越词：爭執，与中文"争执"同源） | Hai bên đồng ý giải quyết tranh chấp bằng trọng tài. |
| trọng tài | 仲裁、仲裁员（汉越词：仲裁，与中文"仲裁"完全相同） | Hội đồng trọng tài quốc tế xử lý nhiều vụ tranh chấp thương mại. |
| hòa giải | 调解、和解（汉越词：和解，与中文"和解"完全对应） | Hòa giải là bước đầu tiên trước khi tiến hành tố tụng. |
| tố tụng | 诉讼（汉越词：訴訟，与中文"诉讼"完全对应） | Thủ tục tố tụng quốc tế thường kéo dài nhiều năm. |
| nghĩa vụ quốc tế | 国际义务（汉越词：義務國際，与中文"义务"同源） | Các quốc gia phải tuân thủ nghĩa vụ quốc tế đã cam kết. |
| bảo lưu | 保留（条约法中）（汉越词：保留，与中文"保留"完全相同） | Quốc gia có thể đưa ra bảo lưu khi phê chuẩn công ước. |
| ký kết | 签署、缔结（条约）（汉越词：記結） | Lễ ký kết hiệp định diễn ra tại Geneva. |
| hiệu lực | 效力、生效（汉越词：效力，与中文"效力"完全相同） | Hiệp ước có hiệu lực sau khi đủ số quốc gia phê chuẩn. |
| quy phạm | 规范、准则（汉越词：規範，与中文"规范"完全对应） | Các quy phạm jus cogens không thể bị vi phạm. |
| tập quán quốc tế | 国际惯例（汉越词：習慣國際，与中文"习惯"同源） | Tập quán quốc tế là một nguồn quan trọng của luật quốc tế. |
| nguyên tắc chung | 一般原则（法律）（汉越词：原則共，与中文"原则"同源） | Nguyên tắc chung của luật được công nhận bởi các quốc gia văn minh. |
| miễn trừ ngoại giao | 外交豁免权（汉越词：免除外交，与中文"免除、外交"同源） | Đại sứ được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao. |
| dẫn độ | 引渡（汉越词：引渡，与中文"引渡"完全相同） | Hai nước đã ký hiệp ước dẫn độ tội phạm. |
| tị nạn | 庇护、难民（汉越词：庇難，与中文"庇难"同源） | Công ước 1951 bảo vệ quyền của người tị nạn. |
| vi phạm | 违反、违约（汉越词：違犯，与中文"违犯"同源） | Vi phạm luật quốc tế có thể dẫn đến các biện pháp trừng phạt. |
| chế tài | 制裁（汉越词：制裁，与中文"制裁"完全相同） | Hội đồng Bảo an có thể áp đặt chế tài kinh tế. |
| thẩm quyền | 管辖权、权限（汉越词：審權，与中文"审判权"相近） | Tòa án quốc tế chỉ có thẩm quyền khi các bên đồng ý. |
| điều khoản | 条款（汉越词：條款，与中文"条款"完全相同） | Điều khoản bất khả kháng được áp dụng trong trường hợp thiên tai. |
| đàm phán | 谈判（汉越词：談判，与中文"谈判"完全相同） | Các bên đang tiến hành đàm phán về điều khoản hòa bình. |
实用短句
Hiệp ước này sẽ có hiệu lực từ ngày mồng một tháng Giêng năm tới.
本条约将于明年一月一日起生效。
Hai bên đồng ý đưa tranh chấp ra giải quyết bằng trọng tài quốc tế.
双方同意将争端提交国际仲裁解决。
Quốc gia thành viên có nghĩa vụ tuân thủ các điều khoản của công ước.
成员国有义务遵守公约的各项条款。
Tòa án đã ra phán quyết ràng buộc đối với cả hai bên tranh chấp.
法院对争端双方作出了具有约束力的裁决。
Chính phủ quyết định đưa ra bảo lưu đối với điều khoản thứ ba của công ước.
政府决定对公约第三条提出保留。
Việc phê chuẩn điều ước quốc tế phải được Quốc hội thông qua.
国际条约的批准须经国会通过。
Đại sứ quán được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao theo luật quốc tế.
大使馆依据国际法享有外交豁免权。
Các bên đã tiến hành nhiều vòng đàm phán nhưng chưa đạt được thỏa thuận.
各方已进行多轮谈判，但尚未达成协议。
Tập quán quốc tế được hình thành qua thực tiễn lâu dài và nhất quán của các quốc gia.
国际惯例由各国长期一贯的实践形成。
对话示例
Giáo sư Minh: Anh có thể giải thích sự khác biệt giữa hiệp ước và công ước không?
明教授： 你能解释条约（hiệp ước）与公约（công ước）之间的区别吗？
Sinh viên Lan: Thưa giáo sư, về cơ bản cả hai đều là điều ước quốc tế có tính ràng buộc pháp lý.
兰同学： 教授，从根本上讲，两者都是具有法律约束力的国际条约（điều ước）。
Giáo sư Minh: Đúng vậy. Vậy khi nào thì một điều ước có hiệu lực?
明教授： 正确。那么一项条约何时生效？
Sinh viên Lan: Thông thường sau khi một số lượng tối thiểu các quốc gia phê chuẩn, thưa thầy.
兰同学： 通常是在最低数量的国家批准（phê chuẩn）之后，教授。
Giáo sư Minh: Chính xác. Và nếu một quốc gia vi phạm điều ước thì sao?
明教授： 完全正确。如果一个国家违反条约，会发生什么？
Sinh viên Lan: Bên bị thiệt hại có thể yêu cầu hòa giải hoặc đưa vụ việc ra tòa án quốc tế.
兰同学： 受损方可以请求调解（hòa giải），或将事项提交国际法院。
Giáo sư Minh: Tốt lắm. Còn về thẩm quyền tài phán của tòa án quốc tế thì sao?
明教授： 非常好。那国际法院的管辖权（tài phán）又如何？
Sinh viên Lan: Tòa án chỉ có thẩm quyền khi các quốc gia liên quan đồng ý chấp nhận tài phán của tòa.
兰同学： 只有当相关国家同意接受法院的管辖时，法院才拥有管辖权（thẩm quyền）。
Giáo sư Minh: Xuất sắc! Em hiểu rất rõ về luật quốc tế.
明教授： 出色！你对国际法有非常清晰的理解。
文化注释
近几十年来，越南在国际法领域的参与度显著加深，这体现在学术、外交和专业场合中专业法律术语使用的日益增多。越南法律语言大量借鉴汉越词（Hán-Việt）词根，这使得能够识别同源汉字的中国、日本和韩国学习者更容易理解。例如，công ước（公約）、phán quyết（判決）和chủ quyền（主權）都与其东亚对应词高度吻合——对中文母语者而言，这些词汇几乎可以直接对应简体字：公约、判决、主权，字形相近，意义一致，仅发音不同。
在正式法律和外交场合，书面越南语虽采用拉丁字母书写，但保留了与日常口语差异显著的古典正式语体。法律文件大量使用完整的汉越词复合名词，避免使用口语缩略形式。在与越南法律专业人士或学者交流时，准确使用汉越词术语能体现专业素养，赢得尊重。
河内和胡志明市的大学法学院都开设国际法课程，但所用专业词汇在全国范围内基本统一——这与部分口语词汇存在南北差异的情况不同。不过，在非正式学术讨论中，南方人可能使用稍显直接的句式，而北方学术话语则更倾向于正式、层级分明的表达，诸如 thưa giáo sư（亲爱的教授）等称呼被频繁使用。
对于在越南从事法律、外交或国际商务领域工作的外国人来说，掌握这些C2级别的词汇至关重要。越南同行期望用词精准，即便是细微的法律术语错误——例如混淆 hiệp ước 与 công ước——也会暴露出专业准备的不足。花时间研究这些术语的汉越词词源，为中文学习者提供了得天独厚的优势：许多词汇的汉字字形与现代中文几乎相同，可大大加快记忆速度。
常见错误
越南语外语学习者在使用国际法词汇时经常犯以下错误：
1. 混淆 hiệp ước 与 công ước
❌ Việt Nam đã ký công ước song phương với Nhật Bản về thương mại.
✅ Việt Nam đã ký hiệp ước song phương với Nhật Bản về thương mại.
说明： Công ước（公約）通常指向多国开放的多边公约（如联合国各项公约），而 hiệp ước（協約）用于双边或小型群体条约。对两方协议使用 công ước 在母语者听来不自然。
2. 混用 phán quyết 与 phán xét
❌ Tòa án đưa ra phán xét ràng buộc đối với các bên.
✅ Tòa án đưa ra phán quyết ràng buộc đối với các bên.
说明： Phán quyết（判決）是法院裁决或判决的正式法律术语。Phán xét 表示一般意义上的评判或评价，不用于正式裁决的法律语境。
3. 法律术语中省略声调符号
❌ He wrote: "toa an quoc te" in a professional document.
✅ The correct form is: tòa án quốc tế
说明： 在正式越南语法律写作中省略变音符号被视为极不专业，且可能完全改变词义。Toa（无声调）毫无意义，而 tòa 表示法院。
4. 将 trọng tài 仅理解为"裁判员"
❌ Chúng tôi cần một trọng tài để xem xét hợp đồng thương mại.
✅ Chúng tôi cần một hội đồng trọng tài để giải quyết tranh chấp hợp đồng thương mại.
说明： 虽然 trọng tài（仲裁）可以指体育裁判，但在商业法律语境中它表示仲裁员或仲裁。单独使用时可能存在歧义；在正式写作中指定 hội đồng trọng tài（仲裁庭）更清晰、更准确。
练习
1. Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc có quyền áp đặt _____ kinh tế đối với các quốc gia vi phạm. （制裁）
答案
chế tài — Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc có quyền áp đặt chế tài kinh tế đối với các quốc gia vi phạm.
2. Trước khi ký kết, hai bên đã trải qua nhiều vòng _____ căng thẳng. （谈判）
答案
đàm phán — Trước khi ký kết, hai bên đã trải qua nhiều vòng đàm phán căng thẳng.
3. Sau khi tòa án quốc tế ra _____, cả hai quốc gia buộc phải tuân theo. （裁决/判决）
答案
phán quyết — Sau khi tòa án quốc tế ra phán quyết, cả hai quốc gia buộc phải tuân theo.
4. Theo quy định, đại sứ nước ngoài được hưởng quyền _____ và không thể bị bắt giữ. （外交豁免权）
答案
miễn trừ ngoại giao — Theo quy định, đại sứ nước ngoài được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao và không thể bị bắt giữ.