核心词汇
| 越南语 | 释义 | 例句 |
|---|---|---|
| Bản đồ (本圖) | 地图 | Chúng ta cần một bản đồ chi tiết để tìm đường. |
| Địa lý (地理) | 地理 | Môn học địa lý giúp tôi hiểu về thế giới. |
| Vĩ độ (緯度) | 纬度 | Hồ Chí Minh nằm gần xích đạo, ở vĩ độ thấp. |
| Kinh độ (經度) | 经度 | Thành phố này có kinh độ 106 Đông. |
| Cao độ (高度) | 飞行高度（航空用语） | Máy bay đang bay ở cao độ 10.000 mét. |
| Độ cao | 海拔高度（地理特征） | Độ cao của ngọn núi này là 3.143 mét. |
| Địa hình (地形) | 地形 | Địa hình miền núi rất hiểm trở. |
| Tọa độ (座標) | 坐标 | Bạn có thể cung cấp tọa độ chính xác của địa điểm này không? |
| Định vị | 定位，确定位置 | Hệ thống GPS giúp chúng tôi định vị mục tiêu. |
| Hệ thống định vị toàn cầu (GPS) | 全球定位系统（GPS） | Tôi sử dụng hệ thống định vị toàn cầu để dẫn đường. |
| Dữ liệu không gian | 地理空间数据 | Chúng tôi đang phân tích dữ liệu không gian cho dự án quy hoạch. |
| Viễn thám (遠探) | 遥感 | Công nghệ viễn thám được dùng để theo dõi thay đổi rừng. |
| Hệ thống thông tin địa lý (GIS) | 地理信息系统（GIS） | Các chuyên gia sử dụng hệ thống thông tin địa lý để lập bản đồ lũ lụt. |
| Thước đo | 比例尺（地图上的） | Bản đồ này có thước đo 1:100.000. |
| Phương hướng (方向) | 方向，方位 | Bạn có thể chỉ cho tôi phương hướng đi đến bưu điện không? |
| Điểm mốc | 地标 | Nhà thờ lớn là một điểm mốc dễ nhận biết trong thành phố. |
| Ranh giới | 边界，界线 | Họ đang thảo luận về ranh giới giữa hai quốc gia. |
| Tuyến đường | 路线 | Tuyến đường này sẽ đưa bạn đến sân bay. |
| Múi giờ (時區) | 时区 | Việt Nam nằm trong múi giờ GMT+7. |
| Độ sâu | 深度 | Các nhà khoa học đo độ sâu của đại dương. |
| Hải đồ (海圖) | 海图，航海图 | Thuyền trưởng kiểm tra hải đồ trước khi ra khơi. |
| Khí hậu (氣候) | 气候 | Việt Nam có khí hậu nhiệt đới gió mùa. |
| Đất đai | 土地，领土 | Quốc gia này có diện tích đất đai rộng lớn. |
| Vệ tinh (衛星) | 卫星 | Hình ảnh từ vệ tinh giúp chúng ta quan sát trái đất. |
| Bản đồ số | 数字地图 | Ngày nay, hầu hết mọi người đều dùng bản đồ số trên điện thoại. |
实用短语
Anh có thể chỉ tôi đường trên bản đồ được không?
你能在地图上给我指路吗？
Hệ thống định vị toàn cầu đang tính toán tuyến đường tốt nhất.
GPS正在计算最佳路线。
Tọa độ của điểm này là bao nhiêu?
这个点的坐标是多少？
Chúng ta nên kiểm tra độ cao của khu vực này.
我们应该查看这个区域的海拔高度。
Địa hình ở đây khá phức tạp cho việc xây dựng.
这里的地形对建设来说相当复杂。
Dữ liệu không gian rất quan trọng trong quy hoạch đô thị.
地理空间数据在城市规划中非常重要。
Họ đang nghiên cứu về khí hậu và địa lý của vùng này.
他们正在研究这个地区的气候和地理情况。
Bản đồ số này có thể hiển thị nhiều lớp thông tin khác nhau.
这张数字地图可以显示各种不同的信息层。
Vệ tinh quan sát trái đất giúp thu thập dữ liệu viễn thám.
地球观测卫星有助于收集遥感数据。
示例对话
A: Chào bạn, tôi đang tìm đường đến Bảo tàng Dân tộc học. Bạn có thể giúp tôi định vị trên bản đồ không?
A：你好，我在找去民族学博物馆的路。你能帮我在地图上定位吗？
B: Chắc chắn rồi. Bảo tàng nằm ở phía tây bắc thành phố. Bạn có thể thấy điểm mốc này ở đây.
B：当然可以。博物馆位于城市西北部。你可以在这里看到这个地标。
A: Tuyến đường nào là ngắn nhất để đến đó?
A：去那里最短的路线是哪条？
B: Theo bản đồ số này, bạn nên đi thẳng theo con đường chính này, sau đó rẽ phải ở ngã tư lớn. Hệ thống định vị toàn cầu của bạn sẽ hướng dẫn bạn.
B：根据这张数字地图，你应该沿着这条主路直走，然后在大路口右转。你的GPS会引导你。
A: Vậy là khoảng bao nhiêu kilomet nữa?
A：那还有多少公里？
B: Khoảng 5 kilomet nữa. Bạn sẽ thấy địa hình bắt đầu thay đổi, có nhiều cây xanh hơn.
B：大约还有5公里。你会看到地形开始变化，绿植越来越多。
A: Cảm ơn bạn rất nhiều! Tôi nên kiểm tra lại kinh độ và vĩ độ để đảm bảo không đi lạc.
A：非常感谢！我应该重新核对经度和纬度，以确保不会迷路。
B: Không có gì. Chúc bạn một chuyến đi vui vẻ!
B：不客气。祝你旅途愉快！
文化注释
在越南，虽然现代GPS和数字地图应用（如谷歌地图）被广泛使用，尤其是在大城市，但了解当地人如何感知和描述地点仍然至关重要。街道名称固然重要，但人们在指路时往往大量依赖地标（điểm mốc），例如特定建筑、市场或知名商铺。常常能听到"rẽ phải ở tiệm phở lớn"（在大碗粉店右转）这样的指路方式，而不仅仅是报出门牌号。由于城市地区快速发展，实际地址有时可能不够精确，新建道路或建筑也可能尚未出现在旧地图上。
问路时，要做好准备接受使用相对方向（thẳng — 直走，rẽ trái — 左转，rẽ phải — 右转）以及有时使用基本方位（bắc — 北，nam — 南，đông — 东，tây — 西）描述的指路方式，尤其是在较大范围的导航时。然而，对于短距离，视觉线索和地标才是最重要的。此外，越南的"múi giờ"（时区）概念很简单，因为整个国家统一使用一个时区（GMT+7）。尽管越南地理（địa lý）多样，从"độ cao"（海拔）较高的山区到广阔的沿海地区和河流三角洲，关于"ranh giới"（边界）或"đất đai"（领土）的直接讨论通常应保持中立客观，侧重于地理层面而非政治含义。
💡 汉越词小贴士：本课许多词汇源自汉字，与中文高度相似，中文学习者可以借此快速记忆：địa lý（地理）= 地理、vĩ độ（緯度）= 纬度、kinh độ（經度）= 经度、khí hậu（氣候）= 气候、vệ tinh（衛星）= 卫星、hải đồ（海圖）= 海图、múi giờ（時區）= 时区。注意字形虽相近，发音和书写系统已有所演变，不可完全照搬，但作为记忆钩子非常有效！
常见错误
❌ Tôi muốn biết độ cao của máy bay.
✅ Tôi muốn biết cao độ của máy bay. （航空飞行高度用"cao độ"，地理特征的一般海拔用"độ cao"。）
❌ Chúng tôi đã đi theo một bản đồ cũ.
✅ Chúng tôi đã đi theo một bản đồ cũ. （"Bản đồ"是地图的正确词汇，"một"是量词，此处用法正确。）
❌ Bạn có biết hướng đi đến hồ không?
✅ Bạn có biết phương hướng đi đến hồ không? （"Phương hướng"指一般方向／方位，"hướng"可指具体方向，如"hướng đông"——朝东方向。）
❌ Tôi cần một sự định vị tốt hơn.
✅ Tôi cần định vị tốt hơn. （"Định vị"既可作动词也可作名词，表示定位的行为，无需加"một sự"。）
练习
1. Chúng tôi đang sử dụng Hệ thống __________ toàn cầu để tìm đường. （全球定位系统）
答案
định vị — Chúng tôi đang sử dụng Hệ thống định vị toàn cầu để tìm đường.
2. __________ của khu vực này chủ yếu là đồi núi. （地形）
答案
Địa hình — Địa hình của khu vực này chủ yếu là đồi núi.
3. Bạn có thể cho tôi biết __________ và __________ của thành phố này không? （纬度和经度）
答案
vĩ độ và kinh độ — Bạn có thể cho tôi biết vĩ độ và kinh độ của thành phố này không?
4. Các nhà khoa học dùng công nghệ __________ để thu thập dữ liệu không gian. （遥感）
答案
viễn thám — Các nhà khoa học dùng công nghệ viễn thám để thu thập dữ liệu không gian.