核心词汇
随着全球环境意识的增强，学习与回收和可持续发展相关的词汇变得越来越重要，即使在越南的日常对话中也是如此。本节将介绍一些关键术语，帮助您讨论生态问题和负责任的消费实践。
| Tiếng Việt | 含义 | 例句 |
|---|---|---|
| tái chế (Hán-Việt: tái 're-', chế 'make') | 回收；再循环 | Chai nhựa này có thể tái chế. (这个塑料瓶可以回收。) |
| rác | 垃圾 | Bạn vui lòng bỏ rác vào thùng. (请把垃圾扔进垃圾桶。) |
| phân loại rác | 垃圾分类 | Chúng ta nên phân loại rác trước khi vứt. (我们应该在扔掉垃圾前进行分类。) |
| chất thải (Hán-Việt: chất 'substance', thải 'discard') | 废物（通常指工业或大规模废弃物） | Nhà máy này xả chất thải ra sông. (这家工厂向河里排放废弃物。) |
| chất thải nhựa | 塑料垃圾 | Việt Nam đang nỗ lực giảm chất thải nhựa. (越南正在努力减少塑料垃圾。) |
| ô nhiễm (Hán-Việt: ô 'dirty', nhiễm 'infect') | 污染；使污染 | Ô nhiễm không khí đang là vấn đề lớn ở thành phố. (空气污染是城市的一个大问题。) |
| không khí (Hán-Việt: không 'empty/sky', khí 'air/gas') | 空气 | Chúng ta cần bảo vệ không khí sạch. (我们需要保护清洁的空气。) |
| nước | 水 | Đừng lãng phí nước sạch. (不要浪费干净的水。) |
| đất | 土壤，土地，地球 | Bảo vệ đất đai là rất quan trọng. (保护土地非常重要。) |
| môi trường (Hán-Việt: môi 'surrounding', trường 'field/circumstance') | 环境 | Hãy cùng nhau bảo vệ môi trường của chúng ta. (让我们一起保护我们的环境。) |
| bảo vệ (Hán-Việt: bảo 'protect', vệ 'guard') | 保护，保育 | Chúng ta phải bảo vệ các loài động vật hoang dã. (我们必须保护野生动物。) |
| bền vững | 可持续的，持久的 | Phát triển bền vững là mục tiêu của nhiều quốc gia. (可持续发展是许多国家的目标。) |
| tiết kiệm (Hán-Việt: tiết 'save', kiệm 'frugal') | 节省，节约，节俭 | Hãy tiết kiệm điện và nước. (请节约用电和用水。) |
| năng lượng (Hán-Việt: năng 'ability', lượng 'quantity') | 能量 | Sử dụng năng lượng tái tạo giúp ích cho môi trường. (使用可再生能源有助于保护环境。) |
| túi vải | 布袋（可重复使用的袋子） | Tôi luôn mang theo túi vải khi đi siêu thị. (我去超市时总是带着布袋。) |
| ống hút | 吸管 | Tôi thích dùng ống hút tre hơn ống hút nhựa. (我更喜欢用竹吸管而不是塑料吸管。) |
| đồ dùng một lần | 一次性用品 | Hạn chế đồ dùng một lần để giảm rác thải. (限制一次性用品以减少废弃物。) |
| giảm thiểu (Hán-Việt: giảm 'decrease', thiểu 'little/few') | 减少，最小化 | Mục tiêu của tôi là giảm thiểu lượng rác thải hàng ngày. (我的目标是尽量减少日常垃圾。) |
| tái sử dụng (Hán-Việt: tái 're-', sử 'use', dụng 'use') | 再利用 | Chúng ta có thể tái sử dụng chai thủy tinh này. (我们可以重复使用这个玻璃瓶。) |
| thùng rác | 垃圾桶 | Xin vui lòng vứt rác vào thùng rác. (请把垃圾扔进垃圾桶。) |
| hữu cơ (Hán-Việt: hữu 'have', cơ 'organ/machine') | 有机的 | Phân bón hữu cơ tốt cho cây trồng. (有机肥料对植物有益。) |
| vô cơ (Hán-Việt: vô 'not have', cơ 'organ/machine') | 无机的 | Rác vô cơ cần được xử lý riêng. (无机垃圾需要单独处理。) |
| nhựa | 塑料 | Chai nhựa rất phổ biến nhưng gây ô nhiễm. (塑料瓶很常见但会造成污染。) |
| giấy | 纸 | Bạn có thể tái chế giấy báo cũ không? (你能回收旧报纸吗？) |
| thủy tinh (Hán-Việt: thủy 'water', tinh 'crystal/essence') | 玻璃 | Bình thủy tinh rất đẹp và có thể tái sử dụng. (玻璃罐很漂亮，可以重复使用。) |
| kim loại (Hán-Việt: kim 'metal', loại 'kind/type') | 金属 | Lon bia kim loại có thể được tái chế. (金属啤酒罐可以回收。) |
| chai | 瓶子 | Tôi cần một chai nước lọc. (我需要一瓶过滤水。) |
| hộp | 盒子，容器 | Đồ ăn này đựng trong hộp giấy. (这份食物装在纸盒里。) |
| nắp | 盖子 | Nhớ đậy nắp thùng rác nhé. (记得盖好垃圾桶的盖子。) |
| hạn chế (Hán-Việt: hạn 'limit', chế 'control/restrict') | 限制，约束 | Chúng ta nên hạn chế sử dụng xe máy để giảm ô nhiễm. (我们应该限制摩托车的使用以减少污染。) |
常用短语
将这些短语融入您的日常越南语中，将帮助您表达您的环保意识并参与相关讨论。
Chúng ta cần bảo vệ môi trường.
我们需要保护环境。
Hãy phân loại rác trước khi vứt.
请在扔掉垃圾前进行分类。
Tôi muốn giảm thiểu chất thải nhựa.
我想减少塑料垃圾。
Bạn có túi vải không?
你有布袋吗？
Đừng dùng ống hút nhựa nhé.
不要使用塑料吸管。
Nước thải gây ô nhiễm sông.
废水造成河流污染。
Tiết kiệm điện là bảo vệ môi trường.
节约用电就是保护环境。
Sản phẩm này có thể tái chế.
这个产品可以回收。
Chủ động tái sử dụng đồ cũ.
主动重复使用旧物品。
Việt Nam đang hướng tới phát triển bền vững.
越南正朝着可持续发展迈进。
对话示例
这是一个简短的对话，展示了一些词汇和短语的实际应用。想象两个朋友正在谈论他们日常的环保努力。
Mai: Chào Hùng, bạn đang làm gì vậy?
麦：你好，雄，你在做什么？
Hùng: À, chào Mai. Tôi đang phân loại rác để mang đi tái chế. Có chai nhựa, giấy cũ và cả lon kim loại nữa.
雄：哦，你好，麦。我正在分类垃圾，准备拿去回收。有塑料瓶、旧报纸，甚至还有金属罐。
Mai: Tốt quá! Tôi cũng cố gắng giảm thiểu chất thải nhựa ở nhà.
麦：太棒了！我也尽量在家减少塑料垃圾。
Hùng: Đúng vậy. Việc tái sử dụng chai và dùng túi vải khi đi chợ giúp ích rất nhiều cho môi trường.
雄：没错。重复使用瓶子和去市场时使用布袋对环境非常有帮助。
Mai: Tôi đồng ý. Ô nhiễm không khí và ô nhiễm nước đang là những vấn đề lớn.
麦：我同意。空气污染和水污染是很大的问题。
Hùng: Chính xác. Mọi người cần có ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường và tiết kiệm năng lượng.
雄：正是如此。每个人都需要更有意识地保护环境和节约能源。
Mai: Anh bạn có biết nơi nào nhận tái chế đồ điện tử cũ không?
麦：你知道有什么地方回收旧电子产品吗？
Hùng: Có, có một trung tâm thu gom chất thải điện tử gần đây. Tôi sẽ gửi địa chỉ cho bạn.
雄：有，附近有一个电子垃圾回收中心。我会把地址发给你。
Mai: Cảm ơn bạn! Để xây dựng một tương lai bền vững, ai cũng phải hành động.
麦：谢谢你！为了建设一个可持续的未来，每个人都必须行动起来。
Hùng: Hoàn toàn đúng.
雄：完全正确。
文化注释
越南的环保意识和实践正在迅速发展。虽然传统做法通常通过资源再利用最大限度地减少浪费，但现代消费已导致严峻挑战，尤其是塑料垃圾问题。
在许多城市地区，公共回收基础设施仍在发展中，家庭层面的广泛垃圾分类尚未像一些西方国家那样普遍。然而，尤其是在年轻一代和具有环保意识的社区中，采用更可持续习惯的运动正在兴起。
您会注意到，市场（chợ）仍然很普遍，塑料袋几乎用于每一次购物。作为学习者，说“Không túi nhựa nhé！”（请不要塑料袋！）或自带túi vải（布袋）是一种虽小但有影响力的方式，可以展示您的环保意识并树立榜样。同样，拒绝ống hút nhựa（塑料吸管），说“Không ống hút！”（不要吸管！），也正变得越来越普遍，尤其是在迎合年轻或更具环保意识顾客的咖啡馆和餐馆中。
虽然回收和可持续发展的词汇大体上是通用的，但实施方式可能有所不同。例如，在主要市中心以外，寻找不同类型可回收材料（如玻璃、纸张、塑料、金属）的特定收集点可能需要付出更多努力。许多公寓楼或社区开始设有专门用于phân loại rác（垃圾分类）的垃圾桶。了解这些细微差别不仅有助于您应对日常生活，还能表达对当地改善环境条件的努力的尊重。请记住，您的行动，即使是微小的行动，也有助于促进可持续发展。
常见错误
外国学习者在谈论环境话题时有时会犯错。以下是一些常见的错误，请注意：
❌ Tôi muốn bảo vệ rác.
"Bảo vệ" 的意思是保护。你保护环境，而不是保护垃圾。
✅ Tôi muốn giảm thiểu rác. (我想减少垃圾。)
✅ Chúng ta cần bảo vệ môi trường. (我们需要保护环境。)
❌ Chai này cần làm lại.
虽然 "làm lại" 的意思是重新制作，但对于回收而言，具体术语是 "tái chế"。
✅ Chai này cần được tái chế. (这个瓶子需要被回收。)
❌ Tôi muốn vứt rác môi trường.
"Vứt rác" 的意思是扔垃圾。你扔掉的是垃圾，而不是环境。这个短语错误地结合了两者。
✅ Tôi muốn vứt rác vào thùng. (我想把垃圾扔进垃圾桶。)
✅ Tôi muốn bảo vệ môi trường. (我想保护环境。)
❌ Dùng ít đồ một lần.
虽然可以理解，但“一次性用品”更自然完整的短语是 "đồ dùng một lần"。只使用 "đồ một lần" 在语法上是不完整的。
✅ Hãy hạn chế đồ dùng một lần. (请限制一次性用品。)
✅ Chúng ta nên giảm thiểu đồ dùng một lần. (我们应该减少一次性用品。)
练习
从词汇表中选择最合适的越南语单词填空。括号中的英文翻译会为您提供指导。
1. Chúng ta cần _____ môi trường. (protect)
Answer
bảo vệ — Chúng ta cần bảo vệ môi trường。
2. Xin đừng vứt _____ ra đường. (trash)
Answer
rác — Xin đừng vứt rác ra đường。
3. Chai thủy tinh này có thể _____. (recycled)
Answer
tái chế — Chai thủy tinh này có thể tái chế。
4. Tôi luôn mang _____ khi đi siêu thị. (cloth bag)
Answer
túi vải — Tôi luôn mang túi vải khi đi siêu thị。